Itinerari I – Antikiteti Bylin

Itinerari Antikiteti Bylin është një itinerar kulturor dhe natyror me vështirësi mesatare, për gjithë ditën, rreth 15,7 kilometra i gjatë. Ai formon një lak rrethor nga kryqëzimi i Poçemit, duke kaluar përmes Hekalit, Klosit dhe sitit antik të Nikaias në Mallakastër, në jug të Shqipërisë.

Itinerari ngjitet nga 31 metra në pikënisje deri në 479 metra pranë Klosit. Ai ndjek rrugë të asfaltuara dhe me zhavorr, e më pas kthehet në një shteg të shkurtër, por të pjerrët, në këmbë drejt rrënojave të Nikaias në majë të kodrës.

Gjatë rrugës, vizitorët ndeshen me pesë pika interesi që përfshijnë natyrën, historinë dhe arkeologjinë: peizazhin e mbrojtur të Poçemit, lumin e egër Vjosa, qytetin ilir të Bylisit, Banesën historike të Temo Celajt në Klos dhe qytetin antik të Nikaias. Itinerari është më i bukuri në pranverë dhe në vjeshtë dhe i shpërblen udhëtarët me pamje panoramike mbi Luginën e Vjosës dhe me një ndjesi të fortë të së kaluarës ilire të Shqipërisë.

Itinerari, hap pas hapi

1. Nisja — rruga nacionale, kryqëzimi për në Hekal
2. Hekal — Parku Arkeologjik i Bylisit
3. Qendra e fshatit Klos — Banesa e Temo Celajt
4. Klosi i vjetër — Qyteti Antik i Nikaias
5. Poçem — Zona e Mbrojtur e Poçemit
6. Lumi Vjosa — një ecje e shkurtër deri në breg të lumit
7. Mbërritja — përsëri te kryqëzimi i Poçemit

4 km-t e para nga Poçemi janë relativisht të sheshta. Nga kilometri i 4-t rruga ngjitet vazhdimisht, duke arritur rreth 300 m në kilometrin e 7,8 dhe maksimumin prej 396 m, përpara se të zbresë sërish drejt Poçemit. Segmenti Hekal–Klos (1,9 km) ngjitet nga 394 m në 479 m. Shtegu në këmbë drejt Nikaias është vetëm 217 m i gjatë, por i pjerrët, me pjerrësi deri në 19,8°.

Vështirësia sipas segmenteve

Segmenti	Vështirësia	Shënime
Poçem → Hekal, rreth 5 km	E lehtë–mesatare	Ngjitje graduale nga 31 m në 394 m në një rrugë me kthesa
Hekal → Klos, 1,9 km	Mesatare	Ngjitje e vazhdueshme deri në 479 m, pjerrësi deri në 9,1°
Klos → Nikaia, 217 m në këmbë	Mesatare–e vështirë	Shteg i pjerrët në këmbë, pjerrësi deri në 19,8°
Klos → Poçem, rreth 7 km	Mesatare	Zbritje me disa ngritje e ulje, pjerrësi deri në 10,2°
Poçem → Lumi Vjosa, 0,2 km	E lehtë	Ecje e shkurtër dhe e sheshtë deri në breg të lumit

Koha dhe vështirësia sipas mjetit

Mjeti	Koha	Vështirësia	Shënime
Makinë	1,5–2,5 orë	E lehtë–mesatare	Me makinë dhe ecje të shkurtra; afrimi i fundit drejt Nikaias bëhet në këmbë
Biçikletë malore	2–3,5 orë	Mesatare	Ngjitje të konsiderueshme; segmentet me zhavorr kërkojnë biçikletë malore
Në këmbë, i gjithë itinerari	5–7 orë	Mesatare–e vështirë	Rreth 448 m ngjitje gjithsej
Makinë dhe ecje	3–5 orë	E lehtë–mesatare	Me makinë deri te pikat kryesore dhe në këmbë deri te çdo sit — rekomandohet

Një ditë e plotë me makinë dhe në këmbë përshtatet lehtësisht nga ora 9:00 deri në 17:00.

Këshilla praktike

• Stina më e mirë: pranvera (prill–qershor) dhe vjeshta (shtator–tetor), me temperatura të buta dhe peizazhe të gjelbra
• Çfarë të merrni me vete: këpucë ecjeje, të paktën 2 litra ujë, mbrojtje nga dielli, kapelë, ushqime të lehta dhe aparat fotografik
• Gjendja e rrugës: rrugë të asfaltuara dhe me zhavorr; një shteg i pashtruar në këmbë drejt Nikaias
• Ku të qëndroni: Agroturizëm Bylis